Capsule Monsters: de verrassende betekenis achter Pokémon

Ah, Pokémon. Ik kan er nog altijd geen genoeg van krijgen. Ooit begonnen als de videospelletjes Pokémon Red en Green in 1996, en al snel uitgegroeid tot een wereldwijd fenomeen. Dankzij de release van het mobiele spelletje Pokémon GO (2016) is het tegenwoordig nog altijd relevant. Maar wist je dat deze franchise oorspronkelijk helemaal niet zo zou heten? Ik leg je je de betekenis achter Pokémon uit en hoe deze naam tot stand kwam!

Oorspronkelijk ging de Pokémon-franchise onder de naam Capsule Monsters. Deze benaming komt van zijn Japanse oorsprong. In het land van de Rijzende Zon zijn ze namelijk ongelofelijk fan van zogenaamde gashapon-machines: machines waar je tegen de betaling van wat muntjes een kleurrijke capsule gevuld met wat leuks kunt krijgen. En de ballen die je in Pokémon gebruikt om de beestjes mee te vangen, zijn hier op geïnspireerd! Waarom de naam niet stand hield? De oorspronkelijke makers, Game Freak, kregen er maar geen rechten op. Hierom werd de naam eerst veranderd naar CapuMon en toen, Pokémon!

Het oorspronkelijke voorstel voor Pokémon richting Nintendo. (Bron: Bulbapedia)

Wasei Eigo; zo kwam de naam Pokémon tot stand

De betekenis van de naam Pokémon is op zijn beurt Pocket Monsters, oftewel zakmonsters. Beestjes die dankzij die kleine capsuleballetjes, ehm Poké Balls nog in je broekzak passen. Deze naam is gekozen door middel van een proces dat wasei eigo heet: het Japans maken van Engelse termen. In dit geval waren dat ‘pocket’ en ‘monster’. De geestelijk vader van Pokémon, Satoshi Tajiri, maakte hier Poketto Monsutā van en plakte de afkortingen aan elkaar om het nog lekkerder te laten bekken. Pokémon!

In heel technisch Nederlands is Pokémon een zogenoemd porte-manteauwoord (ook wel kofferwoord genoemd): twee woorden die samen één zijn geworden en beide betekenissen combineren, maar die niet de originele spelling hanteren. Ander voorbeelden zijn advertorial (advertentie en editiorial) of podcast (iPod en broadcast)

Leuk feitje: Misschien wel het bekendste woord dat tot stand is gekomen via wasai ego is karaoke. Bestaande uit kara (Japanse voor leeg of verlaten) en ōkesutora (verjapansing van orkest). Karaoke betekent dus verlaten of leeg orkest! 

Tot slot: de oorsprong van het concept Pokémon zelf. Het vangen en trainen van al deze krachtige wezens is gebaseerd op de favoriete hobby van Tajiri. Als kind ging hij er graag op uit om insecten te vangen, en hij hoopte op een dag ook mensen buiten het platteland, om iedereen op de wereld ook deze mogelijkheid te geven. Dat is aardig gelukt, Tajiri!

Pikachu - De herkomst van Pokemon

Meer weten over de oorsprong van Pokémon?
Dat wilde ik ook! Daarom schreef ik er een achtergrondartikel over, die ingaat op de totstandkoming van het spel én het brein achter de serie: Satoshi Tajiri. Wist je bijvoorbeeld dat hij nauw moest samenwerken met legendarische gamedesigner Shigeru Miyamoto om Pokémon tot realiteit te maken?
(Foto: The Pokémon Company)

Meer etymologievoer: de rekenkundige herkomst van computer
Wist je dat… we het woord videospel aan Pong te danken hebben?