Wat is de oorsprong van het woord konijn?

Konijn stamt af van een taal die nu helemaal uitgestorven is: het Iberisch. Ik neem je mee naar de oorsprong van het woord konijn.

Konijn komt van het Iberische woord koni of kuni (konijn). Deze nu uitgestorven taal werd rond de vierde eeuw voor Christus in het zuiden en oosten van Spanje gesproken. Dit was toen de enige plek in Europa waar konijnen voorkwamen.

Omdat er op een paar inscripties na zo weinig bekend is over het Iberisch, is het niet duidelijk waarom zij een konijn kuni noemden. Toen de Romeinen de boel overnamen, maakten zij van kuni: cuniculus. Dit is eigenlijk een verkleinwoord, en betekent konijntje.

Hoewel het Iberisch uitstierf, bleef de term bij verspreiding van de konijnen over heel Europa hangen: het woord verscheen rond 1160 in het Middelnederlands als cunin. In de 13e eeuw maakten we hier conijn van.

Een taalonderzoek van H.K.J Cowan uit 1962 stelt dat wij konijn direct van het Iberische kuni overnamen. Het achtervoegsel -in of -ijn komt volgens hem voort uit de traditionele Germaanse benamingswijze voor jonge dieren. Hetzelfde als bijvoorbeeld de -in bij de Middeleeuwse versies van veulen (volin) of kuiken (kiekin).

De etymologie van konijn; een inscriptie in het Iberisch
Zo zag de Iberische taal eruit. De insciptie komt uit de 4e eeuw voor Christus! (Bron foto: Wikipedia)

Leuk feitje: Het Iberisch was een van de weinige niet Indo-Europesetalen in Europa. Dit betekent dat er geen of weinig gelijkenis is met het Frans, Latijn, Nederlands en andere talen die men hier spreekt. Ze gebruikten ook andere letters als wij.

Nog een leuk feitje: De officiële wetenschappelijke naam voor het Europese konijn is Oryctolagus cuniculus. Oryctolagus bestaat uit de Oudgriekse woorden ὀρυκτός (oruktos, opgraven) en λαγώς (lagōs, haas). Cuniculus is op zijn beurt Latijn voor konijn.

Meer etymologievoer: de knagende etymologie van eekhoorn
Wist je dat… monsters vroeger helemaal niet zo weerzinwekkend waren?